ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ

Η Ελλάδα σαν χώρα ήταν από παλιά χώρα αποστολής μεταναστών σε διάφορες χώρες (Αμερική, Καναδά, Αυστραλία, Γερμανία, Βραζιλία κ.λπ.), τις τελευταίες δεκαετίες όμως, η συνεχόμενη άφιξη μεταναστών από άλλα κράτη στην Ελλάδα τη μετέτρεψε από χώρα αποστολής σε χώρα υποδοχής μεταναστών κι όχι μόνο, αυτή η μετατροπή συνεπάγεται και τη μετατροπή του χαρακτήρα της χώρας από μονοπολιτισμικό σε πολυπολιτισμικό.

Το σχολείο είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας, όπως υποστηρίζουν πολλοί, έτσι ο πολυπολιτισμικός χαρακτήρας της ελληνικής κοινωνίας φαίνεται ολοκάθαρα κι στο χώρο της εκπαίδευσης.

Στα σχολεία της Ελλάδος πλέον δεν πηγαίνουν μόνο γηγενείς μαθητές αλλά και μαθητές από άλλα κράτη/χώρες, οι οποίοι κουβαλούν μαζί τους την δική τους γλώσσα, πολιτισμό, θρησκεία, ήθη και έθιμα και κάθε είδους συνήθεια. Με άλλα λόγια, η παρουσία των αλλοδαπών μαθητών στο ελληνικό σχολείο ανασύρει στην επιφάνεια νέα θέματα και ζητούμενα, που συνδέονται με το σχολείο και αφορούν κυρίως τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα νέα δεδομένα της πολυπολιτισμικής κοινωνίας.

Η Διαπολιτισμική εκπαίδευση σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία, όπως η ελληνική, έχει έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα. Στόχος της είναι, λοιπόν, η διαμεσολάβηση μεταξύ των διαφόρων πολιτισμών που φέρουν μαζί τους οι μαθητές στο σχολείο. Μιλάμε, όμως, για μία διαμεσολάβηση που για κανέναν λόγο δε μειώνει τα πολιτισμικά αγαθά απεναντίας εννοούμε μια διαμεσολάβηση που ενισχύει μια συνεχή κι δημιουργική αλληλεπίδραση ανάμεσα στα διάφορα μοντέλα.

Τα τελευταία χρόνια, αυτό που φαίνεται να απασχολεί τα εκπαιδευτικά συστήματα των πολυπολιτισμικών κοινωνιών είναι πώς θα βρουν ένα τρόπο, έτσι ώστε να συνδυάσουν την εθνική ταυτότητα κι την εθνική συνοχή, με τον παράλληλο σεβασμό στην πολιτισμική, θρησκευτική, γλωσσική και εθνική διαφορετικότητα.

Κύριος θεωρείται ο ρόλος των σχολικών εγχειριδίων και πως πρέπει να προωθούν την ανεκτικότητα και την κατανόηση ανάμεσα στους λαούς. Σχετικές έρευνες που έχουν γίνει πάνω στα εκπαιδευτικά συστήματα και οι αναλύσεις των βιβλίων καθιστούν φανερό, ότι καμιά χώρα δεν απαλλάσσεται από τον εθνοκεντρισμό, τη διαστρέβλωση των γεγονότων, τη διαφορετική προβολή των άλλων λαών και τη δόση αναληθείας στα στοιχεία που παραδίδουν. Βασική προϋπόθεση όμως, θεωρείται η βελτίωση των σχολικών εγχειριδίων ώστε να απαλειφθούν τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις για τους άλλους λαούς, οι εχθρικές εικόνες για τους γειτονικούς λαούς κι να δοθεί μια ιδιαίτερη έμφαση στην καλλιέργεια μιας στάσης ανοχής στην ετερότητα ως απάντηση στο σύγχρονο κύμα ξενοφοβίας, ρατσισμού κι εθνικισμού.

          Κλείνοντας θα λέγαμε ότι η Πολυπολιτισμικότητα είναι μια πραγματικότητα ενώ η Διαπολιτισμική εκπαίδευση ένα «άπιαστο» όνειρο ως τώρα...

Σωτηρούλα Ευθυμιάδου