ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

                

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε, ότι η νοσηρότητα του εκπαιδευτικού συστήματος στην Ελλάδα παρασύρει μαθητές , γονείς αλλά και εκπαιδευτικούς σε ένα μονοπάτι δύσβατο και αδιέξοδο.

                Από προσωπική εμπειρία ως μαθήτρια αλλά και ως εκπαιδευτικός θα έλεγα ότι ο δασκαλισμός, ο ραγιαδισμός  και η σκλαβοποίηση της ψυχής του Έλληνα καλά κρατεί αιώνες τώρα. Και όσες μάχες και αγώνες δοθήκανε γι’ αυτή την πολυπόθητη εξυγίανση της εκπαίδευσης και της κοινωνίας ολάκερης εις μάτην.

                Παρατηρώντας τους σημερινούς μαθητές (αλλά και παλαιότερους) αμέσως αντιλαμβάνεσαι πως έχουν χάσει τη διάθεσή τους για μάθηση, και βρίσκονται φυλακισμένοι σε ένα εκπαιδευτικό  σύστημα, που το μόνο που καταφέρνει, εν τέλει, να τους δώσει είναι άγχος, κούραση και αδιαφορία.  Ένα εκπαιδευτικό σύστημα βασισμένο στη συλλογή πτυχίων, στην δημιουργία παπαγαλάκηδων και άνευρων  πτυχιούχων και με βασικούς πυλώνες τον στείρο  ανταγωνισμό, την μαθητική ανία και τη βαθμοθηρία.

                Αντιλαμβάνεσαι χωρίς να είσαι ειδικός ή ψαγμένος ότι το σχολείο σήμερα εν έτει 2020 είναι δομημένο ακόμη  με τύπους και γράμματα και λόγια που σκορπίζονται στον αέρα. Μέσα από τα σύγχρονα συστήματα προάγεται ξεκάθαρα  η τεχνοκρατική εκπαίδευση σε βάρος της ανθρωπιστικής παιδείας.  Ο δάσκαλος εξακολουθεί να μονολογεί τις περισσότερες φορές ως αυθεντία μέσα στην αίθουσα, εκπέμποντας  παθητικότητα και λαμβάνοντας σιωπή, φόβο, ανία και αβουλία από τους μαθητές, οι οποίοι συνήθως αδιαφορούν για την όλη διαδικασία. Ο εκπαιδευτικός ακολουθεί πιστά ως άλλο ευαγγέλιο το αναλυτικό πρόγραμμα και δεσμεύεται από αυτό, με αποτέλεσμα  τη συμβατικότητα, τη μηρυκαστική μίμηση και την υποκρισία από μεριά του μαθητή. Έχουν μπει αμφότεροι στη νοοτροπία της μασημένης τροφής και της παραλυτικής απομνημόνευσης  και όχι της ουσιαστικής γνώσης που δεν χαρίζεται αλλά κερδίζεται.

                Εξαιτίας του εκπαιδευτικού συστήματος και των συνεχόμενων αλλαγών του, των ανελέητων απαιτήσεων των γονέων και της αβεβαιότητα της κρίσης,  τα παιδιά έχουν πολύ άγχος για τις επιδόσεις τους αλλά και για το μέλλον τους. Γεγονός που δεν τα βοηθάει καθόλου ούτε ακαδημαϊκά αλλά ούτε και ψυχολογικά. Αυτή η συνεχής αλλαγή και αβεβαιότητα συν  το επιβαρυμένο  πρόγραμμά τους (ειδικά στις τελευταίες τάξεις του λυκείου) δεν τους αφήνει  καθόλου ελεύθερο προσωπικό χρόνο. Επιπλέον, αυτού του είδους το εκπαιδευτικό σύστημα μοιάζει ίσο αλλά δεν είναι δίκαιο. Για παράδειγμα, οι μαθητές με πολύ καλή κριτική σκέψη, που δεν μπορούν να μάθουν τα μαθήματα "παπαγαλία" συνήθως υστερούν. Το άγχος που νιώθουν (οι μαθητές) μπορεί σε τέτοιες περιπτώσεις και όχι μόνο, να οδηγήσει σε άλλες δυσάρεστες καταστάσεις, όπως διατροφικές διαταραχές, κρίσεις πανικού και άλλες συναισθηματικές δυσκολίες.

                Επιτέλους, το εκπαιδευτικό σύστημα αυτής της χώρας πρέπει να ανανεωθεί και να προσαρμοστεί στα δεδομένα της σημερινής εποχής. Το παιδί (ο άνθρωπος) πρέπει να είναι επί μονίμου βάσεως στο κέντρο κάθε εκπαιδευτικής προσπάθειας και να βρίσκεται διαρκώς σε εγρήγορση. Θα πρέπει να μαθαίνει ρωτώντας και αμφισβητώντας με εμπειρικό τρόπο. Η μάθηση πρέπει να γίνει βιωματική για να επιφέρει μακροχρόνια αποτελέσματα. Οι μαθητές πρέπει να προετοιμάζονται για τον κόσμο, για διεθνή ανταγωνισμό και όχι για το στενό ελληνικό χώρο.

                Πρέπει να προσπαθήσουμε  να μη μένουν τα παιδιά παθητικά στην ώρα της διδασκαλίας, αλλά να αυτενεργούν με πραγματικό ενδιαφέρον, το καθένα ανάλογα με την δυναμικότητά του. Οι ψυχές τους πρέπει  να αναπνέουν  ελεύθερα και να ζουν τη δική τους ζωή. Να μη φοβούνται ούτε να χάνονται μέσα στο σχολικό περιβάλλον αλλά μέσα του να ωριμάζει αβίαστα το αίσθημα της ευθύνης και η αντίληψη του χρέους. Οι μαθητές αφήνοντας το σχολείο θα πρέπει να έχουν αποκομίσει την ικανότητα για κριτική σκέψη.

Η μάθηση πρέπει να εστιάζει σε ένα κόσμο που συνέχεια αλλάζει και όχι σε στείρα αποστήθιση πληροφοριών. Να μην χάνουμε την ουσία σε επουσιώδη και πολύπλοκα πράγματα. Να εμβαθύνουμε στην ελληνική γλώσσα και στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Να σπείρουμε τη βαθιά ουσιαστική αγάπη για τη χώρα μας και οι καρποί της να τους συνοδεύσουν όταν βρίσκονται έξω από τα σύνορα της. Είναι σημαντικό στις μέρες μας να δημιουργούμε ισχυρούς χαρακτήρες και προσωπικότητες. Η χώρα μας τους έχει ανάγκη!

Για να ολοκληρωθεί επιτυχώς μια τέτοια προσέγγιση χρειάζεται φυσικά και  η συμμετοχή της πολιτείας.  Χρειάζεται  να δώσει ελευθερία στο  αναλυτικό πρόγραμμα και στον τρόπο διδασκαλίας . Ακόμη, οι καθηγητές πρέπει  να εκπαιδευτούν για ένα διαφορετικό σχολείο, που να είναι  καινοτόμο. Να μάθουν να αξιοποιούν  με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα μέσα που έχουν  στη διάθεση τους. Να έχουν ευθύνες, να τις αναλαμβάνουν  και να λογοδοτούν επιτέλους για τα αποτελέσματα τους. Να εξοπλίσει τις σχολικές εγκαταστάσεις καταλλήλως. Και πολλά ακόμη τα οποία λέγονται, γράφονται αλλά δεν γίνονται ποτέ.

Σκοπός της σχολικής ζωής, θα πρέπει να είναι, το κάθε παιδί, ο κάθε μαθητής που θα αποφοιτήσει να καταφέρει πρώτα και πάνω απ’ όλα να έχει μια υγιή και ισορροπημένη ενήλικη ζωή.  Θεμέλιος λίθος μιας υγιούς κοινωνίας και μιας καρποφόρας οικονομίας. Μη ξεχνάτε όλα αρχίζουν και τελειώνουν από την παιδεία. Ας φροντίσουμε λοιπόν να είναι η κατάλληλη!

Σωτηρούλα Ευθυμιάδου